كند و كارهاى شايسته و پسنديده را در پيش گيرد ، خداوند توبه‌اش را قبول و كيفر معصيتى كه از آن توبه كرده است ، اسقاط مىكند ، اين كه خداوند خود را به توبه پذيرى وصف مىكند ، فايده‌اى بزرگ دارد ، زيرا بدين ترتيب ، عاصى ، براى توبه كردن ، بر سر ميل مىآيد ، كلمهء « تواب » از صفاتى است كه هم به خداوند در قرآن كريم ، نسبت داده است ، هم به بندگان ، در مورد خداوند ، معناى آن توبه پذير و در مورد بندگان ، معناى آن رجوع كنندهء بسوى خداست و بهر حال از صفات مدح است . إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ : اشاره به اينكه قبول توبه ، تفضل و لطفى است از جانب خداوند . أَ لَمْ تَعْلَمْ : برخى گويند : خطاب به پيامبر و مقصود امت اوست . مثل « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ » ( طلاق 1 : اى پيامبر ، هنگامى كه زنان را طلاق دهيد ) . برخى گويند : خطاب به افراد مكلف است . يعنى : اى انسان ، آيا نمىدانى ؟ ! علت اتصال اين خطاب به ما قبل ، اين است كه مىخواهد بگويد : وعده‌ها و وعيدها و احكامى كه بيان شده صحيح است . يعنى مگر اى انسان نمىدانى كه : . . . ؟ - أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ : خداوند راست تصرف در آسمانها و زمين ، بدون اينكه مانع و مزاحمتى داشته باشد . يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ وَ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ : او عذاب مىكند بندگان گناهكارى را كه بخواهد و مىآمرزد بندهء گنهكارى كه توبه نكرده باشد ، زيرا اگر توبه كند ، وعدهء خداست كه او را مؤاخذه نكند . بعقيدهء برخى مؤاخذهء بندهء توبه‌كار بر خداوند قبيح است . در هر صورت ، گنهكارى كه توبه كند ، مشمول اين آيه نيست . وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ : معناى آن گذشت .